Amaç ve beklenen sonuç
Planogram, rafın “olması gereken” halidir; rafın gerçekte ne halde olduğu ise ancak biri gidip baktığında bilinir. Bir ürünün göz hizasından alt rafa inmesi, facing sayısının azalması ya da yanına rakip markanın yerleşmesi çoğu zaman fark edilmez ve kayda geçmez.
POC’un amacı, rafı mağaza kameralarıyla sürekli izlemek, her değişikliği tarih ve saatiyle yapılandırılmış bir günlüğe yazmak ve planogramla karşılaştırmaktır.
Değişikliği kendiliğinden yakalamak
Kamera karesinde raf, bir önceki halle karşılaştırılır: taşınan, eklenen, çıkarılan, facing’i değişen ürünler listelenir.
Plana uyumu ölçmek
Rafın kameradaki hali güncel planogramla karşılaştırılır; uyumsuzluk mağazaya görev olarak düşer.
Etkiyi ölçmek
Yerleşim değişikliğinden önceki ve sonraki satışı karşılaştırarak değişikliğin etkisini göstermek.
Takip edilen boyutlar
Değişiklik dört boyutta izlenir. Her boyut ayrı bir değişiklik tipi üretir ve ayrı raporlanabilir.
| Boyut | Ne izlenir | Örnek değişiklik |
|---|---|---|
| Raf | Ürünün bulunduğu raf seviyesi ve modül | Göz hizasından alt rafa indi |
| Sıra | Raf üzerindeki soldan sağa konum | Modül başından ortaya kaydı |
| Adet (facing) | Rafa bakan ön yüz sayısı | Facing 4’ten 2’ye düştü |
| Komşu marka | Sağında ve solunda duran markalar | Rakip marka yanına yerleşti |
Bu dört boyuttan marka bazlı raf payı ve göz hizası payı gibi türetilmiş metrikler de hesaplanır; böylece tek tek ürün değişiklikleri marka ve kategori düzeyinde de okunabilir.
Çalışma akışı
Sistem iki kaynağı birleştirir: merkezde hazırlanan planogram ve rafı gören mağaza kameralarından düzenli aralıklarla alınan kareler.
Planogramı oku
Planogram dosyası ya da dışa aktarımı ürün–raf–sıra–adet tablosuna çevrilir.
Kameradan kare al
Rafı gören kameralardan düzenli aralıklarla (ör. saatlik ve kapanışta) kare alınır; müşteri önünü kapatmışsa kare atlanır.
Ürünleri tanı
Karedeki ürünler ve markalar tanınır; raf seviyesi, sıra ve facing sayısı çıkarılır.
Değişikliği tespit et
Raf bir önceki kareyle karşılaştırılır; fark değişiklik tipine göre günlüğe yazılır.
Planla karşılaştır
Rafın hali güncel planogramla eşleştirilir; uyum yüzdesi hesaplanır.
Uyumsuzluğu bildir
Eksik, yanlış yerdeki ya da fazla ürünler kamera karesi üzerinde işaretli olarak mağazaya görev olarak düşer.
Kamera ile raf izleme
Öncelik mevcut mağaza kameralarıdır. Rafı yeterli açıyla görmeyen bölümler için POC’ta raf karşısına yerleştirilen küçük sabit raf kameraları önerilir; kurulum kategori bazında sınırlı tutulur.
Ürün ve marka tespiti
Kamera karesindeki ürünler ambalaj görüntüsünden tanınır; raf seviyesi, sıra ve facing sayısı çıkarılır.
Ne zaman değişti?
Kareler zaman damgalı olduğu için değişikliğin hangi gün ve saat aralığında olduğu bilinir.
Boş raf tespiti
Aynı görüntüden raftaki boşluklar (stok bitişi) da yakalanır ve dolum görevi üretilir.
Düzeltme görevi
Uyumsuzluk kamera karesi üzerinde işaretli olarak gönderilir; düzeltme bir sonraki karede otomatik doğrulanır.
Kozmetik rafının zorluğu
Kozmetik ve kişisel bakım ürünlerinde ambalajlar küçük ve birbirine benzer; aynı ürünün renk/ton varyantları yan yana durur. POC, seçili bir kategoriyle başlar ve tanıma isabeti bu kategoride ölçülerek genişletilir.
Panel ve çıktılar
Kategori yönetimi, mağaza operasyonu ve marka ilişkileri aynı veriye farklı açılardan bakar.
- Raf değişiklik günlüğü: tarih-saat, raf, değişiklik tipi, etkilenen ürünler ve kamera karesi.
- Marka bazında raf payı ve göz hizası payının zaman içindeki seyri.
- Komşuluk değişiklikleri: hangi marka kimin yanına taşındı.
- Mağaza bazında planogram uyum yüzdesi ve uyumsuzluk listesi.
- Değişiklik öncesi / sonrası satış karşılaştırması.
- Uygulanmayan değişiklikler için mağazaya otomatik görev.
İhtiyaçlar: veri, erişim ve kararlar
POC’un başlayabilmesi için Gratis tarafından sağlanması gerekenler. Planogram verisiyle yapılan sürüm karşılaştırması kamera olmadan da başlayabilir; görüntüyle uyum kontrolü kamera ve ürün görselleri ister.
Gerekli veriler
| Veri | Kaynak / sahibi | Kapsam ve format | Ne için |
|---|---|---|---|
| Planogram dosyaları Zorunlu | Kategori yönetimi | Pilot kategoride en az 3 ardışık sürüm; planogram yazılımı dışa aktarımı, Excel veya PDF | Sürüm farkı ve referans yerleşim |
| Ürün ana verisi Zorunlu | ERP / ürün yönetimi | Barkod, marka, kategori, varyant / ton, ambalaj ölçüsü | Ürün eşleme |
| Ürün görselleri Zorunlu | E-ticaret / ürün görsel arşivi | Varyant bazında ön yüz görselleri, yüksek çözünürlük | Tanıma modelinin eğitimi |
| Mağaza modül yerleşimi Zorunlu | Mağaza operasyon / kategori | Hangi modülde hangi planogram uygulanıyor | Kamera karesini plana bağlama |
| Rafı gören kamera görüntüsü Zorunlu | Mağaza NVR · IT / güvenlik | Pilot modüller; saatlik kare yeterli | Değişiklik ve uyum tespiti |
| Satış verisi Opsiyonel | ERP / veri ambarı | Mağaza × ürün × gün, değişiklik öncesi ve sonrası 8’er hafta | Değişikliğin satış etkisi |
| Planogram değişiklik gerekçeleri Opsiyonel | Kategori yönetimi | Kampanya, marka anlaşması, sezon notları | Değişiklik günlüğünü açıklamak |
| Stok verisi Opsiyonel | ERP | Mağaza × ürün, günlük | Boş raf uyarısını doğrulama |
Gerekli erişimler
| Sistem / alan | Erişim tipi | Kimden |
|---|---|---|
| Planogram yazılımı | Salt okunur erişim veya periyodik dışa aktarım | Kategori yönetimi / IT |
| Kamera / NVR | Rafı gören kameralardan salt okunur kare alma | IT / güvenlik |
| Ürün görsel arşivi | Toplu indirme veya API | E-ticaret / dijital |
| ERP / veri ambarı | Salt okunur görünüm veya dışa aktarım | IT / veri |
Altyapı ve donanım
- Raf kamerası — mevcut kameralar rafı yeterli çözünürlükte görmüyorsa pilot modül başına 1–2 adet; montaj ve elektrik mağaza tarafında.
- İşleme — saatlik kare yeterli olduğu için merkezde paylaşılan GPU sunucu ya da mağaza başına küçük edge cihaz.
Gratis tarafında kararlar
- Pilot kategori ve modül seçimi (önerimiz: tek kategori, birkaç modül).
- Tanıma isabetinde kabul eşiği (devam / dur kararı için).
- Uyumsuzluk görevinin mağazada kime düşeceği.
- Marka anlaşması ve raf payı verilerinin gizlilik kapsamı.
Ön koşul: kamera uygunluk keşfi
Kozmetik ürünleri küçük ve varyantları birbirine benzer. Pilot başlamadan, mevcut kameraların rafı ürün düzeyinde görüp görmediği örnek karelerle test edilir. Sonuca göre ek raf kamerası kararı verilir.
KPI ve pilot planı
POC, bir kategori ve birkaç pilot mağazada, rafı gören kameralar ve güncel planogramla yürütülür.
| KPI | Ne ölçer |
|---|---|
| Değişiklik yakalama oranı | Rafta yapılan değişikliklerin kamerayla tespit edilme oranı |
| Tanıma isabeti | Kamera karesinde doğru tanınan ürün oranı |
| Planogram uyumu | Mağazada plana uygun yerleşmiş ürün oranı |
| Uygulama süresi | Planogram yayını ile mağazada uygulanması arasındaki süre |
Hazırlık
Planogram formatı, kategori seçimi, kamera açılarının kontrolü, ürün görsel kataloğu.
Tanıma & karşılaştırma
Kamera karesinden ürün tanıma, değişiklik tespiti ve planogram eşleştirme.
Pilot
Pilot mağazalarda uyum ölçümü, panel ve sonuç raporu.
KVKK
Sistem rafa bakar, insana değil: müşteri ya da personel görünen kareler analizden çıkarılır, yalnızca raf bölgesi işlenir ve video saklanmaz.
Planogram Değişiklik Takibi için sonraki adım
Kapsam, pilot mağazalar ve veri erişimi üzerinde bir çalışma toplantısıyla POC takvimi netleşir.